SYSTEMA: Μια νέα διεθνής πλατφόρμα για τις ελληνικές παραστατικές τέχνες. Το όνομα της νέας πλατφόρμας προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη «σύστημα», που περιγράφει ένα σύνολο αλληλένδετων στοιχείων. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Το SYSTEMA επιδιώκει να λειτουργήσει ως ένας ζωντανός οργανισμός συνεργασίας, όπου θεσμοί, καλλιτέχνες, επαγγελματίες του πολιτισμού και κοινό συνδέονται μέσα από ένα κοινό όραμα για την προώθηση της ελληνικής δημιουργίας πέρα από τα εθνικά σύνορα.
Τρεις από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς οργανισμούς της χώρας ενώνουν τις δυνάμεις τους και εγκαινιάζουν το SYSTEMA – For the Greek Performing Arts, μια νέα πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό όχημα εξωστρέφειας της σύγχρονης ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Το εγχείρημα αποτελεί καρπό της συνεργασίας του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, του Εθνικού Θεάτρου και του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, με στόχο να ενισχύσει τη διεθνή παρουσία των ελληνικών παραστατικών τεχνών και να δημιουργήσει νέες γέφυρες επικοινωνίας με το παγκόσμιο πολιτιστικό περιβάλλον.
Το SYSTEMA βασίζεται στην επιτυχημένη πορεία δύο προηγούμενων πρωτοβουλιών: του grape – Greek Agora of Performance του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και του Showcase του Εθνικού Θεάτρου. Από το 2023 έως το 2025, οι δύο αυτές δράσεις προσέλκυσαν περισσότερους από 250 καλλιτεχνικούς διευθυντές, επιμελητές και δημοσιογράφους από περισσότερες από 40 χώρες, συμβάλλοντας ώστε ελληνικές παραγωγές να παρουσιαστούν σε πάνω από 70 σκηνές στην Ευρώπη, την Ασία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά. Η δημιουργία του SYSTEMA έρχεται να ενοποιήσει αυτή την εμπειρία και να τη μετατρέψει σε έναν σταθερό διεθνή θεσμό.
Το όνομα της νέας πλατφόρμας προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη «σύστημα», που περιγράφει ένα σύνολο αλληλένδετων στοιχείων. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Το SYSTEMA επιδιώκει να λειτουργήσει ως ένας ζωντανός οργανισμός συνεργασίας, όπου θεσμοί, καλλιτέχνες, επαγγελματίες του πολιτισμού και κοινό συνδέονται μέσα από ένα κοινό όραμα για την προώθηση της ελληνικής δημιουργίας πέρα από τα εθνικά σύνορα.
Βεβαίως, είναι αυτονόητο για την επικρατούσα πολιτική στον Πολιτισμό, όπου το «αγαθό» του μετατρέπεται σε προϊόν, και η υπόθεσή του σε εργαλείο marketing, καθοριστική για την υλοποίηση του εγχειρήματος είναι η υποστήριξη της Mastercard και της Εθνικής Τράπεζας, οι οποίες αποτελούν τους αποκλειστικούς χορηγούς της πλατφόρμας, φέροντας εαυτούς ως «μαικήνες του πολιτισμού». Και βεβαίως, η πολιτική ηγεσία του τόπου δεν έχει κανένα πρόβλημα όταν δίπλα στο εθνόσημο, φιγουράρουν πιο δυνατά τα λογότυπα εφοπλιστικών και επιχειρηματικών ομίλων ή χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Και είναι εξίσου βαθιά συγκινητική (sic) η χειρονομία των δεύτερων την ίδια στιγμή που ξεπουλάν τα δάνεια του κόσμου σε funds να προσποιούνται φιλανθρωπία.
Μέσα από αυτή τη συνεργασία, δημιουργείται το Ταμείο Εξωστρέφειας, μια νέα πηγή χρηματοδότησης που θα στηρίζει τις διεθνείς περιοδείες και μετακλήσεις των παραστάσεων που συμμετέχουν στο SYSTEMA. Παράλληλα, οι δύο οργανισμοί έχουν υπό την ομπρέλα τους τα Βραβεία Κοινού, μια πρωτοβουλία που δίνει στους θεατές τη δυνατότητα να αναδείξουν τις παραστάσεις που τους συγκίνησαν και τους ενέπνευσαν περισσότερο.
Η πρώτη διοργάνωση του SYSTEMA θα πραγματοποιηθεί από τις 20 έως τις 26 Ιουλίου 2026 και θα εξελιχθεί σε μια επταήμερη γιορτή των παραστατικών τεχνών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 19 παραγωγές θεάτρου, χορού και περφόρμανς που θα παρουσιαστούν σε εμβληματικούς χώρους της Αθήνας, της Επιδαύρου και της Καλαμάτας. Ανάμεσά τους βρίσκονται το Κτήριο Τσίλλερ του Εθνικού Θεάτρου, το βιομηχανικό συγκρότημα της Πειραιώς 260, το Αρχαίο Θέατρο και το Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου, καθώς και το Μέγαρο Χορού Καλαμάτας.
Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα συμμετέχουν σημαντικοί δημιουργοί από τον χώρο του θεάτρου και του χορού: Αντώνης Βαής (χορός), Γιώργος Βουρδαμής (θέατρο), Ζωή Ευσταθίου (χορός), Χρήστος Θεοδωρίδης (θέατρο), Ευθύμης Θέου (performance – αρχαιολογία), Ίρις Καραγιάν (χορός), Νίκος Καραθάνος & Φοίβος Δεληβοριάς (θέατρο), Δημήτρης Καραντζάς (θέατρο), Μαριλένα Κατρανίδου (θέατρο), Λένα Κιτσοπούλου (θέατρο), Χριστιάνα Κοσιάρη (χορός), Θανάσης Κριτσάκης (θέατρο), Πάνος Μαλακτός (χορός), Μαρί α Πανουργιά (θέατρο), Κωνσταντίνος Παπανικολάου (χορός), Ιωάννα Πορτόλου / ομάδα χορού Griffón (χορός), Κορνήλιος Σελαμσής & Χάρης Φραγκούλης (μουσική – θέατρο), Μαίρη Ράντου & Ευαγγελία Ράντου/Garage21 (χορός), Maria Hassabi (χορός). Οι παραστάσεις κινούνται ανάμεσα σε σύγχρονες αναγνώσεις της αρχαίας ελληνικής ή και κλασικής δραματουργίας και σε νέα έργα που συνομιλούν με τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας.
Η θεματική του SYSTEMA αποτυπώνει τις ανησυχίες και τις αναζητήσεις της σύγχρονης ελληνικής σκηνής. Τα έργα εξερευνούν τη μνήμη, τη χρονικότητα, το σώμα, τη γυναικεία εμπειρία, την ταυτότητα και τις μορφές εξουσίας. Παράλληλα, αγγίζουν ζητήματα όπως η κατανάλωση, η κοινωνική αποξένωση, η περιβαλλοντική κρίση και η υπαρξιακή αβεβαιότητα, προτείνοντας νέους τρόπους κατανόησης του κόσμου και της ανθρώπινης συνθήκης. Μέσα από διαφορετικές δραματουργικές και αισθητικές προσεγγίσεις, οι καλλιτέχνες επιδιώκουν να δημιουργήσουν έναν ουσιαστικό διάλογο με το κοινό, μετατρέποντας τη θεατρική και χορευτική εμπειρία σε πεδίο προβληματισμού και συμμετοχής.
Πέρα από τις παραστάσεις, το SYSTEMA περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα επαγγελματικών δράσεων. Παρουσιάσεις έργων, συναντήσεις δικτύωσης και ειδικά σχεδιασμένες επαφές μεταξύ καλλιτεχνών και διεθνών επαγγελματιών του χώρου δημιουργούν τις προϋποθέσεις για νέες συνεργασίες και διεθνείς συμπαραγωγές. Περισσότεροι από 80 εκπρόσωποι θεάτρων, φεστιβάλ και πολιτιστικών οργανισμών από όλο τον κόσμο αναμένεται να βρεθούν στην Ελλάδα, αναζητώντας νέες παραγωγές για τα προγράμματά τους.
Παράλληλα, το πρόγραμμα εμπλουτίζεται με παράλληλες δράσεις, όπως οι μεταμεσονύκτιες μουσικές εκδηλώσεις AFTER, η εμπειρία «Αφηγηματική Αρχαιολογία» στον αρχαιολογικό χώρο της Επιδαύρου και η μεγάλη παράσταση λήξης του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας με το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Αναλυτικά, οι παραστάσεις που περιλαμβάνονται στο SYSTEMA:
24 & 25 Ιουλίου Νίκος Καραθάνος Ειρήνη Μια επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ