Την έντονη αντίδρασή τους για το ύψος και τον τρόπο κατανομής των φετινών κρατικών επιχορηγήσεων για το θέατρο και τον χορό εξέφρασαν το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ) και το Σωματείο Εργαζομένων στον Χώρο του Χορού (ΣΕΧΩΧΟ), σε κοινή συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία του ΣΕΗ.
Οι δύο φορείς έθεσαν στο επίκεντρο το ύψος των διαθέσιμων κονδυλίων, τη μείωση της μέσης επιχορήγησης, τους όρους με τους οποίους καλούνται οι ομάδες να υλοποιήσουν τις παραγωγές τους, αλλά και ευρύτερα ζητήματα που αφορούν τις συνθήκες εργασίας και τη δημόσια στήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
ΣΕΗ: «Περικοπές» στις επιχορηγήσεις ενώ αυξάνεται το κόστος παραγωγής
Την εισήγηση του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών παρουσίασε ο γραμματέας του ΣΕΗ, Ελισσαίος Βλάχος, ο οποίος υποστήριξε ότι η φετινή χρηματοδότηση για το θέατρο και τον χορό συνιστά σημαντική μείωση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Σύμφωνα με την εισήγηση, στις 17 Αυγούστου ανακοινώθηκαν συνολικά 2,36 εκατ. ευρώ για θέατρο και χορό, εκ των οποίων 1.675.000 ευρώ αφορούν το θέατρο και 685.000 ευρώ τον χορό. Όπως επισημάνθηκε, σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά πρόκειται για συνολική μείωση 440.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 16%, ενώ η μέση επιχορήγηση ανά εγκεκριμένο αίτημα μειώθηκε περαιτέρω. Στο θέατρο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΣΕΗ, η μέση επιχορήγηση διαμορφώθηκε από περίπου 22.000 ευρώ το 2023 σε 16.260 ευρώ φέτος, ενώ στον χορό μειώθηκε από 18.200 σε 14.600 ευρώ.
Το ΣΕΗ συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με την αύξηση του κόστους παραγωγής. Στην εισήγηση γίνεται αναφορά στην άνοδο του κόστους τροφίμων, στέγασης και ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και στην αύξηση του κόστους ενοικίασης θεατρικών και χώρων πρόβας, ενέργειας, σκηνικών και κοστουμιών. Κατά τους υπολογισμούς του Σωματείου, το κόστος μιας παραγωγής έχει αυξηθεί περίπου κατά 30% από το 2021.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις χαμηλότερες επιχορηγήσεις. Το ΣΕΗ σημείωσε ότι για πρώτη φορά περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα ποσά ύψους 5.000 ευρώ, ενώ στον χορό υπάρχουν επίσης επιχορηγήσεις 4.000 και 3.000 ευρώ. Το Σωματείο επισημαίνει ότι τα ποσά αυτά δεν αντιστοιχούν στις κατηγορίες της σχετικής πρόσκλησης και θέτει ζήτημα ως προς τη δυνατότητα υλοποίησης των παραγωγών με τόσο περιορισμένη χρηματοδότηση.
Παράλληλα, το ΣΕΗ έθεσε ζήτημα και ως προς τον χρόνο ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων. Όπως αναφέρεται στην εισήγηση, οι αιτήσεις έκλεισαν στις 2 Φεβρουαρίου και τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν στις 17 Αυγούστου, με αποτέλεσμα οι ομάδες να παραμένουν για μήνες σε αναμονή, χωρίς να γνωρίζουν το ύψος της χρηματοδότησης που θα λάβουν.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρέθηκαν και οι αμοιβές των εργαζομένων. Το ΣΕΗ υποστηρίζει ότι, όταν η διαθέσιμη χρηματοδότηση δεν επαρκεί για την κάλυψη του πραγματικού κόστους μιας παραγωγής, το έλλειμμα μπορεί να μετακυλίεται στις αμοιβές, στον χρόνο των προβών και στις συνθήκες εργασίας. Για τον λόγο αυτό συνδέει το ζήτημα των επιχορηγήσεων με τη διεκδίκηση Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας στο ελεύθερο θέατρο.
Το Σωματείο υπογράμμισε, τέλος, ότι οι ανεξάρτητες ομάδες αποτελούν σημαντικό πεδίο καλλιτεχνικής δημιουργίας, όπου αναπτύσσονται νέες μορφές και περιεχόμενα και κάνουν τα πρώτα τους βήματα νέοι δημιουργοί. Στο πλαίσιο αυτό, το ΣΕΗ υποστηρίζει ότι η δημόσια χρηματοδότηση και η διασφάλιση εργασιακών δικαιωμάτων αποτελούν προϋποθέσεις για τη συνέχιση της καλλιτεχνικής δραστηριότητας.
ΣΕΧΩΧΟ: «Δεν τηρούνται οι όροι της δημόσιας προκήρυξης»
Από την πλευρά του ΣΕΧΩΧΟ, η πρόεδρος του Σωματείου Όλγα Καλαντζή δήλωσε ότι το Σωματείο συμφωνεί με όσα ανέπτυξε το ΣΕΗ, εστιάζοντας παράλληλα σε ζητήματα που αφορούν ειδικότερα τον χώρο του χορού.
Βασικό σημείο της παρέμβασης ήταν η διαδικασία των επιχορηγήσεων. Το ΣΕΧΩΧΟ υποστήριξε ότι δεν τηρούνται οι όροι της δημόσιας προκήρυξης, καθώς, ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού απευθύνει προσκλήσεις για ποσά 15.000, 25.000 και 35.000 ευρώ στον χορό και 8.000 ευρώ για νεοσύστατες ομάδες, στα δημοσιευμένα αποτελέσματα εμφανίζονται διαφορετικά ποσά, μεταξύ των οποίων επιχορηγήσεις 3.000 και 5.000 ευρώ.
Το Σωματείο έθεσε επίσης ζήτημα διαφάνειας ως προς τα δημοσιευμένα αποτελέσματα. Όπως αναφέρει, δεν καταγράφεται η έδρα των ΑΜΚΕ που επιχορηγήθηκαν, όπως συνέβαινε προηγούμενα χρόνια, ούτε αποσαφηνίζεται η κατηγορία κάθε αιτήματος, για παράδειγμα αν αφορά παραγωγή, περιοδεία ή φεστιβάλ.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη γεωγραφική κατανομή των επιχορηγήσεων. Το ΣΕΧΩΧΟ σημείωσε ότι η Θεσσαλονίκη, την οποία χαρακτηρίζει έναν από τους βασικούς πυρήνες σύγχρονης χορευτικής δημιουργίας, απουσιάζει από τις εγκεκριμένες επιχορηγήσεις ανεξάρτητων σχημάτων χορού. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η χρηματοδότηση νέων παραγωγών από ομάδες της περιφέρειας παραμένει περιορισμένη και ζήτησε ουσιαστικότερη στήριξη της περιφέρειας ως τόπου δημιουργίας και παραγωγής πολιτισμού.
Η πρόεδρος του ΣΕΧΩΧΟ έθεσε ακόμη το ζήτημα του πραγματικού κόστους της καλλιτεχνικής εργασίας, επισημαίνοντας τις ανάγκες που δημιουργούν οι χώροι πρόβας, η σκηνή, η έρευνα, η παραγωγή και οι περιοδείες. Το Σωματείο υποστηρίζει ότι τα διαθέσιμα ποσά δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των δημιουργών και ότι απαιτείται πολιτική που να λαμβάνει υπόψη τις συνολικές συνθήκες εργασίας των επαγγελματιών του χορού.
Το ΣΕΧΩΧΟ υπενθύμισε ακόμη ότι από τις 8 Ιουνίου έχει καταθέσει στο Υπουργείο Πολιτισμού συγκεκριμένες προτάσεις για την αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού των επιχορηγήσεων χορού, τη διασφάλιση αξιοπρεπών αμοιβών και ασφαλιστικής κάλυψης, τη διαφάνεια στις διαδικασίες και τις κατηγορίες χρηματοδότησης, την ένταξη νέων ομάδων και κατηγορίας για την έρευνα, καθώς και την ενίσχυση της καλλιτεχνικής δημιουργίας στην περιφέρεια. Σύμφωνα με την εισήγηση, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει απάντηση στα συγκεκριμένα αιτήματα.
Παράλληλα, το Σωματείο έθεσε ευρύτερα ζητήματα που αφορούν τον χώρο του χορού, επισημαίνοντας την απουσία Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και «στέγης χορού». Όπως ανέφερε, διεκδικεί έναν χώρο που θα μπορεί να καλύπτει ανάγκες παραστάσεων, προβών, καλλιτεχνικής φιλοξενίας, έρευνας, εκπαίδευσης και ανάπτυξης της τέχνης του χορού και της χορογραφίας.
Κοινά αιτήματα-κοινές δράσεις
Στο τέλος της συνέντευξης Τύπου, τα δύο σωματεία παρουσίασαν κοινό πλαίσιο των αιτημάτων και των διεκδικήσεων όπου περιλαμβάνονται:
- Άμεση έκτακτη επιχορήγηση για το 2026.
- Απόδοση του 2% του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού για τον Πολιτισμό, με συγκεκριμένη ποσόστωση για το θέατρο και τον χορό.
- Καμία επίπτωση ή αποκλεισμός από μελλοντικές αιτήσεις για ομάδες που θα προσαρμόσουν το πρόγραμμά τους ή θα αρνηθούν τη φετινή χρηματοδότηση.
- Εξασφάλιση και παραχώρηση δημόσιων χώρων για πρόβες.
Το ΣΕΗ ζητά επιπλέον τα αποτελέσματα των επιχορηγήσεων να ανακοινώνονται τουλάχιστον την άνοιξη και να συνοδεύονται από αναλυτικό σκεπτικό της αρμόδιας επιτροπής.
Το ΣΕΗ και το ΣΕΧΩΧΟ ανακοίνωσαν, τέλος, κινητοποίηση έξω από το Υπουργείο Πολιτισμού, στην οδό Μπουμπουλίνας, τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στις 11 το πρωί, καλώντας τους εργαζόμενους και τις ομάδες του θεάτρου και του χορού να συμμετάσχουν.